توسعه سیاسی افغانستان

بررسی توسعه سیاسی در افغانستان

عارف وفایی

چکیده

توسعه سیاسی در افغانستان با فراز و فرود های فراوانی رو به رو بوده است. تصویب قانون اساسی، برگذاری انتخابات، تشکیل اردوی ملی، نهاد سازی، ارایه خدمات اداری و رفاهی، تشکیل احزاب سیاسی و... از مصداق های اصلی توسعه سیاسی در افغانستان پسا طالبان به شمار می رود. هرچند کیفیت و میزان تحقق مصداق های توسعه سیاسی، با موفقیت چندان در افغانستان مواجه نبوده است؛ زیرا روابط سیاسی و تصمیم های سیاسی در حکومت افغانستان همیشه تحت تأثیر ویژگیهای سنتی و قبیله ای قرار داشته است. بنابراین؛ نفوذ سنت و فرهنگ قبیله ای در سیاست افغانستان، روند توسعه سیاسی را با آسیب ها و چالش های جدی مواجه ساخته است. طوریکه از یک جانب؛ گرایش های قومی، سیاست مداران افغانستان را به سمت توزیع ناعادلانه قدرت، تمرکز گرایی، قوم گرایی، انکشاف نا متوازن و... هدایت می کند؛ از جانب دیگر انگیزه ها و وابستگیهای قومی و ایدئولوژیک باعث تقویت نیروهای تندرو و خشونت طلب؛ که تهدید برای امنیت ملی و ثبات سیاسی افغانستان پنداشته می شود، می گردد.

این نوشتار با استفاده از داده های کتابخانه ای و گزارش نهاد های تحقیقاتی بین المللی به دنبال یافتن پاسخ به این سوال طراحی شده بود که: فرایند توسعه سیاسی در افغانستان بعد از حکومت طالبان چگونه بوده است؟ یافته های تحقیق نشان میدهد که روند توسعه سیاسی در افغانستان با توجه به ایستارهای چون؛ نفوذ سنت و فرهنگ قبیله ای، ساختار متمرکز و نهادینه نشدن اصول دموکراتیک؛ آهنگ کند داشته است.

واژگان کلیدی: توسعه، توسعه سیاسی، عقلانیت اقتدار سیاسی، تمایز ساختاری و مشارکت سیاسی.